Kąpieliska miejskie stanowią kluczową przestrzeń integracji społecznej, w której zacierają się bariery klasowe, a mieszkańcy wspólnie spędzają czas wolny. Historycznie i współcześnie miejsca te kształtują lokalne obyczaje, rytuały wypoczynkowe oraz unikalny styl życia danej społeczności. Ponadto architektura i tradycja funkcjonowania miejskich basenów odzwierciedlają rozwój kulturowy miasta. również w zakresie dbałości o zdrowie, higieny, sportu i rekreacji.
Gdy w latach 20. ub. wieku medycyna dokonała zwrotu, zaczęto masowo zalecać kąpiele słoneczne i powietrzne jako lekarstwo, nie tylko na krzywicę, gruźlicę, melancholię i stres (miejski). Blada skóra, kanon estetyczny arystokracji, stała się symbolem chorowitego robotnika i zapracowanej szwaczki. Czekoladowa opalenizna (którą na salonach wylansowała Coco Chanel) stała się obiektem pożądania – nowym synonimem zdrowia, luksusu i młodości. Wprowadzenie 8-godzinnego dnia pracy dało klasie robotniczej czas na rekreację. Jednocześnie rewolucja obyczajowa i emancypacja kobiet sprawiły, że plaże przestały być dzielone grubymi płotami na strefy damskie i męskie. Wspólne plażowanie stało się normą.
Architekci awangardowi (jak Le Corbusier) głosili hasła: „słońce, przestrzeń, zieleń”. Kąpieliska miejskie stały się dla nich idealnym poligonem doświadczalnym. Projektowano je w duchu nowej estetyki – miały być higieniczne, geometryczne, pełne światła i pozbawione zbędnych dekoracji. Baseny kąpielowe wyszły z ukrycia. Stały się centralnymi punktami parków miejskich, wyposażonymi w kawiarnie, tarasy widokowe, piaszczyste plaże i monumentalne wieże do skoków.
Przedwojenne kąpielisko miejskie w Raciborzu (ówczesny Ratibor), zostało wybudowane w latach 1924–1925 z inicjatywy władz miejskich, które szukały nowoczesnej alternatywy dla dotychczasowego, niestabilnego kąpieliska rzecznego nad Odrą. Infrastruktura obiektu obejmowała dwa duże baseny otoczone rozległymi, trawiastymi plażami, a komfort użytkownikom zapewniały nowoczesne szatnie, kabiny prysznicowe, zaplecze sanitarne oraz gastronomiczne. Wyjątkowym elementem kulturalnym tego miejsca była muszla koncertowa, która regularnie tętniła życiem towarzyskim i muzycznym. Kąpielisko miało też funkcję ośrodka sportu, to właśnie na nim we wrześniu 1925 roku rozegrano konkurencje pływackie prestiżowej I Olimpiady Górnośląskiej. Obiekt przetrwał II wojnę światową i przez kolejne dekady PRL-u służył pokoleniom mieszkańców jako ulubione letnie miejsce spotkań. Jego wieloletnią historię przerwała powódź w lipcu 1997r. a ze względu na ogromną skalę uszkodzeń, zrezygnowano z odbudowy, a funkcję rekreacyjną przejęło później nowe miejskie kąpielisko „Obora”.
Zabytkowe miejskie kąpielisko w Wiśle, otwarte na początku lat 30. XX wieku, stanowiło perłę modernistycznej architektury rekreacyjnej międzywojennej Polski. Centralnym punktem kompleksu był monumentalny basen o wymiarach 50×50 metrów, otoczony szerokimi tarasami plażowymi, elegancką kawiarnią oraz zapleczem sportowym. Charakterystycznym, niezwykle nowoczesnym elementem obiektu była trzystopniowa wieża do skoków, z której śmiałkowie mogli popisywać się swoimi akrobatycznymi umiejętnościami. Ten tętniący życiem ośrodek nie tylko przyciągał tłumy mieszkańców i kuracjuszy szukających ochłody, ale też odzwierciedlał ówczesną kulturę dbałości o tężyznę fizyczną i zdrowie na świeżym powietrzu.
Piscine Molitor w Paryżu to legendarny, otwarty w 1929 roku kompleks basenowy w stylu art déco, który zyskał status ikony francuskiej kultury miejskiej i awangardy mody. Zlokalizowany w XVI. dzielnicy, zaprojektowany przez architekta Luciena Polleta, obiekt przez dekady był kurortem w mieście. Potocznie nazywano go „białym statkiem” (le paquebot) ze względu na swoją monumentalną, okrętową architekturę. To właśnie tutaj w lipcu 1946 roku odbyła się oficjalna premiera nowoczesnego stroju bikini, który zaprezentowała modelka Micheline Bernardini. Kompleks składał się z dwóch imponujących basenów: letniego (olimpijskiego o długości 33 metrów, otoczonego trzypiętrowymi podcieniami z charakterystycznymi niebieskimi drzwiami kabin) oraz zimowego (33-metrowego pod szklanym dachem). Molitor był nie tylko miejscem kąpieli, ale też ośrodkiem sportowym i miejscem życia towarzyskiego, w którym zimą basen letni zamieniano w największe lodowisko w Paryżu.
Po zamknięciu w 1989 roku obiekt popadł w ruinę i stał się mekką dla paryskich artystów street artu oraz organizatorów nielegalnych rave’ów, co – paradoksalnie- wyszło mu na dobre, bo uratowało go przed wyburzeniem. Przez 25 lat obiekt funkcjonował jako nieoficjalna galeria sztuki oraz miejsce legendarnych, dzikich imprez i koncertów (m.in. masowy rave kolektywu Heretik w 2001 roku na 5000 osób). Dno olimpijskiego basenu, obszerne ściany oraz rzędy dawnych kabin plażowych stały się gigantycznym płótnem dla lokalnych i międzynarodowych twórców street artu (takich jak Seen czy Psyckoze).
Dzięki obecności miejskiej sztuki (street art/ urban art), Molitor zyskał status kultowego, unikalnego punktu na kulturalnej mapie Paryża. Lokalne stowarzyszenia mieszkańców oraz obrońcy zabytków zyskali mocny argument – obiekt nie był już bezwartościową ruiną, lecz miejscem „żywym” a przy tym pomnikiem współczesnej kultury miejskiej.
W 2014 roku, po gruntownej i wiernej rekonstrukcji, kompleks został ponownie otwarty jako hotel (oczywiście z basenem), łączący przedwojenną elegancję art déco z nowoczesnością i duchem sztuki miejskiej.
